Halloween to jedno z najbardziej charakterystycznych świąt jesieni. Pod koniec października ulice wypełniają się duchami, czarownicami i wampirami, przed domami pojawiają się świecące dynie, a dzieci ruszają w poszukiwaniu słodyczy. Dla jednych to świetna okazja do przebrania się i spędzenia czasu ze znajomymi, dla innych wieczór pełen strasznych historii i mrocznego klimatu. Ale czy zastanawialiście się kiedyś, skąd właściwie wzięło się Halloween i dlaczego w różnych częściach świata wygląda ono nieco inaczej?
Historia Halloween sięga ponad dwóch tysięcy lat wstecz. Jego korzenie wiążą się z celtyckim świętem Samhain, obchodzonym na terenach dzisiejszej Irlandii i Wielkiej Brytanii. Dla Celtów oznaczało ono koniec lata, zakończenie zbiorów i początek ciemniejszej pory roku. Wierzono, że w noc z 31 października na 1 listopada granica między światem żywych a światem zmarłych staje się wyjątkowo cienka, a duchy mogą odwiedzać ziemię. Aby odstraszyć złe moce, ludzie rozpalali ogniska i zakładali przebrania, które miały ich chronić przed nadprzyrodzonymi istotami. Z czasem tradycje te połączyły się z chrześcijańskimi obchodami wigilii Wszystkich Świętych, znanej po angielsku jako All Hallows’ Eve. To właśnie od tej nazwy pochodzi słowo Halloween. W XIX wieku irlandzcy i szkoccy emigranci przenieśli swoje zwyczaje do Ameryki Północnej. Tam święto zyskało ogromną popularność i stopniowo zmieniło się w znaną nam dzisiaj zabawę pełną kostiumów, dekoracji, słodyczy i imprez. Z czasem Halloween podbiło również wiele innych krajów. Jeśli istnieje kraj, który kojarzy się z Halloween najbardziej, są to zdecydowanie Stany Zjednoczone. Już na kilka tygodni przed 31 października Amerykanie dekorują domy pajęczynami, sztucznymi nagrobkami, szkieletami i ogromnymi dmuchanymi potworami. Niektórzy zamieniają swoje ogrody w prawdziwe scenografie rodem z horrorów! Najbardziej znaną tradycją jest trick-or-treating, czyli popularne „cukierek albo psikus”. Dzieci w przebraniach chodzą od domu do domu i proszą o słodycze. Jeśli ktoś nie poczęstuje ich cukierkami, zgodnie z żartobliwą groźbą może spodziewać się psikusa. Oczywiście wszystko odbywa się w atmosferze zabawy. Nieodłącznym symbolem święta jest również dynia z wyciętą twarzą, czyli jack-o’-lantern, która po zapaleniu świeczki wygląda szczególnie klimatycznie po zmroku. Ale każdy kraj ma swój sposób na straszenie! Choć Halloween kojarzymy głównie z USA, w innych częściach świata można spotkać równie ciekawe zwyczaje.
Irlandia a więc powrót do korzeni. To właśnie tutaj narodziły się tradycje związane z Samhain. Irlandczycy organizują parady, przebierają się w fantazyjne stroje i przygotowują tradycyjne potrawy. Jedną z nich jest barmbrack czyli słodki chleb z bakaliami, w którym dawniej ukrywano drobne przedmioty mające symbolizować przyszłość osoby, która je znalazła. W niektórych miejscach odbywają się również ogromne festiwale z ogniem, muzyką i widowiskowymi pokazami.
Meksyk i święto pełne kolorów. Na przełomie października i listopada obchodzony jest tam Día de los Muertos, czyli Dzień Zmarłych. Choć często kojarzy się go z Halloween, jest to odrębne święto o głębokim znaczeniu kulturowym. Meksykanie przygotowują ołtarzyki ze zdjęciami bliskich, ozdabiają je kwiatami, świecami i jedzeniem, a także odwiedzają cmentarze. Charakterystyczne są kolorowe czaszki, malowanie twarzy i radosne pochody. Zamiast straszyć zmarłych, celebruje się pamięć o nich i wierzy w symboliczny powrót ich dusz.
Japonia, przebrania na całego. Halloween w Japonii to przede wszystkim widowiskowe kostiumy, imprezy i wydarzenia uliczne. Szczególną popularnością cieszy się cosplay, czyli przebieranie się za postacie z anime, gier, filmów i komiksów. Nie wszędzie dzieci chodzą po słodycze, jak w Stanach Zjednoczonych, dla wielu osób Halloween to okazja do zaprezentowania kreatywnego stroju i spotkania ze znajomymi.
Polska czyli coraz bardziej popularna tradycja. W Polsce Halloween zyskuje popularność przede wszystkim wśród dzieci i młodzieży. Organizuje się imprezy tematyczne, bale przebierańców, konkursy na najstraszniejszą dynię oraz maratony horrorów. W niektórych miejscach dzieci również chodzą po domach, pytając o słodycze. Jednocześnie Halloween przypada tuż przed dniem Wszystkich Świętych, który ma w Polsce znacznie bardziej refleksyjny charakter. Dlatego obie daty często kojarzą się z zupełnie innymi sposobami przeżywania końca października i początku listopada.
Współczesne Halloween to coś więcej niż duchy i straszne dekoracje. To okazja do wspólnej zabawy, pobudzenia wyobraźni i oderwania się od codzienności. Można zamienić się w ulubionego bohatera, urządzić wieczór filmowy, przygotować upiorne przekąski albo po prostu wyciąć dynię i stworzyć własną dekorację. Co ciekawe, nie zawsze najstraszniejsze przebranie jest najlepsze, czasem największe wrażenie robi najbardziej pomysłowe! Niezależnie od tego, czy wolimy mroczne horrory, słodkie dyniowe ciasteczka czy kolorowe imprezy, Halloween pokazuje, że tradycje mogą zmieniać się przez wieki, a jednocześnie nadal łączyć ludzi. Jedno jest pewne: 31 października to idealny moment, żeby dać się ponieść wyobraźni. Wystarczy trochę kreatywności, odpowiedni klimat i może kilka cukierków w zapasie. W końcu nigdy nie wiadomo, kto zapuka do naszych drzwi po zmroku… 🎃